Een overdracht van intellectueel eigendom op software maakt een ander eigenaar van het auteursrecht. In Nederland moet dat met een schriftelijke overeenkomst en een akte (artikel 2 lid 3 Auteurswet, met artikel 3:95 Burgerlijk Wetboek). Zonder die stukken blijft het auteursrecht waar het ontstond: bij je bureau voor werk van werknemers, bij de zzp’er voor zijn eigen werk.
Voor een bureau zijn er twee kanten: je ontvangt rechten van zzp’ers en onderaannemers, en je draagt rechten over aan klanten. Beide kanten moeten kloppen, anders draag je iets over wat je niet hebt.
Wat eist de wet voor een overdracht?
| Wat | Vorm volgens de Auteurswet |
|---|---|
| Overdracht | schriftelijke overeenkomst en een akte (artikel 2 lid 3 Auteurswet) |
| Exclusieve licentie | Moet schriftelijk worden aangegaan |
| Niet-exclusieve licentie | Geen vormvereiste |
Draagt een natuurlijk persoon als maker zijn rechten over, zoals een zzp’er, dan gaat er alleen over wat uitdrukkelijk in de overeenkomst staat of wat noodzakelijk uit de aard en strekking ervan volgt (artikel 2 lid 3, tweede zin, Auteurswet).
Schrijf dus uit welke bevoegdheden overgaan:
- verveelvoudigen;
- openbaar maken;
- aanpassen;
- vertalen naar andere talen of platforms;
- in licentie geven;
- verder overdragen.
Hoe lees je de IE-clausule in een klantcontract?
Drie onderdelen bepalen hoe een clausule uitpakt.
Wat gaat er over
‘Alle resultaten van de werkzaamheden’ is ruim en sleept alles mee wat je aanraakte, ook je eigen tools. ‘Het maatwerk zoals beschreven in de opdrachtbevestiging’ dekt wat de klant kocht. De definitie weegt zwaarder dan de overdrachtszin zelf.
Wanneer gaat het over
| Moment | Gevolg |
|---|---|
| Overdracht bij creatie | De klant is eigenaar van elke commit, betaald of niet |
| Overdracht na volledige betaling | Het auteursrecht blijft bij jou tot het geld binnen is |
Dat laatste is de clausule die je het hardst nodig hebt als een klant stopt met betalen. Een klant die software draait waar hij geen rechten op heeft, heeft een groter probleem dan een betalingsherinnering voor een openstaande factuur.
Wat blijft bij het bureau
Je eigen componenten, bibliotheken en tools die je voor het project al had of los ervan bouwde. Zet ze in een bijlage, met een blijvende, niet-exclusieve licentie voor de klant om ze te gebruiken in het opgeleverde werk.
Welke modellen kom je tegen?
| Model | Klant krijgt | Bureau houdt | Past bij |
|---|---|---|---|
| Alles over | Auteursrecht op alles, soms ook je tools | Niets, behalve een licentie terug als die is afgesproken | Grote opdrachtgevers, startups die een overname voorbereiden |
| Maatwerk over, componenten blijven | Auteursrecht op het maatwerk plus licentie op je componenten | Bibliotheken, tools, kennis, generieke code | De meeste maatwerkprojecten |
| Bureau houdt alles, klant krijgt licentie | Licentie, exclusief of niet | Het volledige auteursrecht | Producten, platforms die je voor meerdere klanten inzet, projecten met korting |
- Alles over kan, als het geprijsd is. Wil de klant ook je tools, dan bouw je zonder je eigen tools en op zijn kosten, of je laat hem betalen voor het hergebruik dat je opgeeft. Wat niet kan: alles overdragen en je componenten daarna gewoon blijven gebruiken.
- Maatwerk over, componenten blijven is meestal wat beide partijen willen. De klant kan met de code naar een ander bureau. Jij houdt wat al van jou was.
- Bureau houdt alles wordt te weinig gebruikt. Bouw je op je eigen platform, of bouw je met korting en houd je het product, dan is een licentie de eerlijke constructie.
Wat regel je met zzp’ers en onderaannemers?
Dezelfde regels, de andere kant op. Jouw overeenkomst met een zzp’er moet twee stukken opleveren:
- een schriftelijke overdracht van alle rechten op zijn werk voor jouw bureau;
- een akte.
Zonder dat kun je die code niet aan een klant overdragen.
Wat houd je over na een project?
Na een project met het model ‘maatwerk over, componenten blijven’ heeft je bureau nog steeds:
- De componenten, bibliotheken en tools die je meenam.
- Verbeteringen aan die componenten, als het contract dat zo regelt.
- Generieke code die in licentie aan je terugkomt.
- Projecten zonder overdracht, waar het auteursrecht bij je bureau bleef.
- Eigen producten en experimenten, ook de stilgelegde.
Die stapel kun je in licentie geven of verkopen. Wat hij waard is, lees je op wat is code waard.