Een softwarelicentie is toestemming van de eigenaar van software aan een ander om die software te gebruiken, onder voorwaarden die jij bepaalt. Je bureau blijft eigenaar. De klant of afnemer krijgt alleen het recht om te doen wat in de licentie staat.
In Nederland staat de basis in de Auteurswet. Artikel 2 lid 2 Auteurswet zegt dat de maker of zijn rechtverkrijgende een licentie kan verlenen voor het geheel of een deel van het auteursrecht. Software is een beschermd werk (artikel 10 lid 1 onder 12° Auteurswet).
Voor een bureau betekent dit: interne tools, een eigen product of herbruikbare modules die van jou zijn, kun je aan anderen in licentie geven en tegelijk zelf blijven gebruiken.
Wat is een softwarelicentie precies?
Wie software laadt, uitvoert of opslaat, maakt volgens artikel 45i Auteurswet een verveelvoudiging. Daar is toestemming van de rechthebbende voor nodig. Die toestemming is de licentie.
Ze kan ruim zijn (alles mag, overal, voor altijd) of heel smal (één installatie, één bedrijf, één jaar).
De wet geeft de gebruiker een paar rechten die je niet kunt wegcontracteren:
- Volgens artikel 45j Auteurswet mag een rechtmatige verkrijger de software verveelvoudigen voor zover dat nodig is voor het beoogde gebruik, tenzij anders afgesproken.
- Het laden, in beeld brengen en fouten verbeteren kun je in een licentie niet verbieden.
- Een reservekopie maken mag ook (artikel 45k Auteurswet).
Houd daar rekening mee als je voorwaarden schrijft. Twee vormen kom je in de praktijk tegen:
- Gebruikslicentie zonder broncode. De klant draait de software, jij levert updates. Denk aan SaaS of een geïnstalleerd pakket.
- Broncodelicentie. De licentienemer krijgt de broncode en mag die aanpassen of inbouwen in eigen producten. Dit is wat een kopende partij meestal wil als het om code van een bureau gaat.
Welke code mag je bureau in licentie geven?
Alleen code waarvan het auteursrecht bij je bureau ligt. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar bij de meeste bureaus is het een mengsel. Loop deze drie bronnen na.
Code van je werknemers
Artikel 7 Auteurswet bepaalt dat de werkgever als maker geldt van werken die een werknemer in dienst maakt, tenzij jullie iets anders hebben afgesproken. Code die je ontwikkelaars in loondienst voor het bureau schrijven, is dus van het bureau. Het bewijs is de arbeidsovereenkomst, met een functieomschrijving waarin ontwikkelwerk staat.
Code van zzp’ers
Een zzp’er is geen werknemer. Wat een zzp’er schrijft, is van de zzp’er, totdat het schriftelijk is overgedragen. Artikel 2 lid 3 Auteurswet vraagt voor overdracht een schriftelijke overeenkomst en een akte.
Een losse zin in een offerte is vaak te weinig. Zie wie eigenaar is van de code voor de details.
Code voor klanten
Hier beslist het contract. Staat er een overdracht van intellectueel eigendom in, dan is het werk van de klant. Staat er niets, dan houdt je bureau in de regel het auteursrecht en heeft de klant een gebruiksrecht.
Hoe je zo’n clausule leest, staat in overdracht van intellectueel eigendom.
Exclusieve of niet-exclusieve licentie?
| Niet-exclusief | Exclusief | |
|---|---|---|
| Wie mag de software nog meer gebruiken? | Jij en zoveel licentienemers als je wilt | Alleen de licentienemer, binnen de afgesproken grenzen |
| Vormvereiste in Nederland | Geen wettelijke vorm | Schriftelijk (Auteurswet art. 2 lid 3) |
| Prijs | Lager per licentie, vaker te verkopen | Hoger, want je geeft iets op |
| Past bij | Productmodel, componenten, tools | Een koper die een markt of toepassing voor zichzelf wil |
Een exclusieve licentie hoeft niet alles af te sluiten. Je kunt exclusiviteit beperken tot een land, een branche of een periode.
Wat staat er in een licentieovereenkomst voor software?
Een bruikbare licentieovereenkomst beantwoordt deze vragen:
- Welke software. Repo, versie, modules. Voeg een lijst toe als bijlage.
- Exclusief of niet. En zo ja: voor welk gebied, welke toepassing, welke periode.
- Wat mag de licentienemer. Gebruiken, aanpassen, inbouwen in eigen producten, doorverkopen, sublicenties geven.
- Broncode of alleen uitvoerbare code.
- Duur en opzegging. Eeuwigdurend, per jaar, of gekoppeld aan betaling.
- Vergoeding. Eenmalig bedrag, jaarlijkse fee, royalty per gebruiker of omzet.
- Onderhoud en updates. Apart of inbegrepen.
- Open source. Welke componenten erin zitten en onder welke licentie. GPL-code kan voorwaarden opleggen aan wat je zelf mag eisen.
- Garanties en aansprakelijkheid. Wat je belooft over werking en over de rechten zelf.
- Rechtskeuze en forum. Voor Nederlandse partijen meestal Nederlands recht.
Licentie of verkoop?
| Licentie | Verkoop | |
|---|---|---|
| Auteursrecht na de deal | Blijft bij je bureau | Gaat over naar de koper |
| Opbrengst per deal | Lager | In één keer |
| Hoe vaak | Vaker met dezelfde code | Eén keer |
| Zelf de code blijven gebruiken | Ja | Alleen met een licentie terug |
Welke route past, lees je in broncode verkopen.
Hoe bepaal je de licentievergoeding?
Begin bij wat het de licentienemer bespaart. Iemand die jouw module in licentie neemt, hoeft die niet zelf te bouwen.
Wat code in de markt opbrengt, hangt af van omvang, kwaliteit, tests, documentatie en of je de eigendom kunt aantonen. Op wat is code waard staan de bandbreedtes en de factoren die het verschil maken.
Hoe wordt licentie-inkomen belast?
Voor een bv valt licentie-inkomen onder de vennootschapsbelasting (Wet Vpb 1969). Er is één regeling die het verschil kan maken: de innovatiebox (artikel 12b en verder Wet Vpb 1969).
- Royalty’s uit software die je bureau zelf heeft ontwikkeld, kunnen tegen een effectief tarief van 9% worden belast.
- Daarvoor moet je een S&O-verklaring (WBSO) hebben voor het ontwikkelwerk.
- Die verklaring kun je niet achteraf aanvragen.
De voorwaarden staan op de pagina over de innovatiebox.
Waar begin je?
- Maak de lijst met repo’s en contracten, zoals hierboven.
- Kies twee of drie kandidaten uit de stapel ‘duidelijk van ons’: code die werkt, getest is en niet vol klantspecifieke logica zit.
- Haal klantdata, sleutels en klantnamen eruit.
- Controleer de open source componenten en hun licenties.
- Laat de code waarderen voordat je een prijs noemt.