Umowa B2B z programistą musi rozwiązać dwie sprawy. Pierwsza to prawa do kodu: programista na B2B przenosi je na firmę tylko umową zawartą na piśmie (art. 53 ustawy o prawie autorskim). Druga to status współpracy: jeśli programista pracuje jak pracownik, umowa jest umową o pracę bez względu na nazwę (art. 22 § 1¹ Kodeksu pracy).
Od 8 lipca 2026 r. inspektor pracy może stwierdzić istnienie stosunku pracy decyzją (art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy). Dla software house’u z zespołem na B2B to realne ryzyko, więc umowa i praktyka współpracy muszą się zgadzać.
Co musi zawierać umowa B2B z programistą?
- Przedmiot. Rodzaj usług i sposób ich zlecania, na przykład zamówienia do konkretnych projektów.
- Przeniesienie autorskich praw majątkowych do kodu i dokumentacji, z polami eksploatacji wypisanymi po kolei (art. 41 ust. 2).
- Moment przejścia praw. Z chwilą wydania kodu, na przykład wypchnięcia do repozytorium firmy, albo z chwilą zapłaty za dany okres.
- Zgoda na prawa zależne. Bez niej twórca zachowuje wyłączne prawo zezwalania na opracowania, nawet po przeniesieniu całości praw (art. 46).
- Wynagrodzenie za przeniesienie praw. Wprost w umowie, bo przy programach nie działa ustawowe domniemanie wynagrodzenia (art. 77 ust. 1 wyłącza art. 43).
- Poufność i zakaz używania kodu klientów poza projektami.
- Odpowiedzialność i SLA jak między dwiema firmami: za wynik, terminy, jakość.
- Wypowiedzenie. Przy umowie o świadczenie usług stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 KC). Z prawa do wypowiedzenia z ważnych powodów nie można zrezygnować z góry (art. 746 § 3 KC).
Kiedy B2B jest w rzeczywistości etatem?
Kodeks pracy opisuje stosunek pracy przez cztery cechy (art. 22 § 1 KP): praca określonego rodzaju, na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, za wynagrodzeniem.
Jeśli współpraca ma te cechy, jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy bez względu na nazwę umowy (art. 22 § 1¹ KP). Zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy tych samych warunkach jest niedopuszczalne (art. 22 § 1² KP).
| Sygnał ryzyka | Bezpieczniejsza praktyka |
|---|---|
| Stałe godziny pracy narzucone przez firmę | Dostępność uzgodniona pod potrzeby projektu |
| Polecenia przełożonego, ocena roczna, ścieżka awansu | Zlecenia i odbiory, rozliczenie za wynik albo godziny |
| Urlop „udzielany” przez firmę | Przerwy w świadczeniu usług zgłaszane jak kontrahent |
| Sprzęt, stanowisko, mail jak u pracownika, bez rozróżnienia | Własne narzędzia albo sprzęt na podstawie odrębnej umowy |
| Brak ryzyka po stronie programisty | Odpowiedzialność za jakość i terminy |
Czy programista na B2B może być na ryczałcie?
Tak, przychody z usług związanych z oprogramowaniem mają stawkę ryczałtu 12% (art. 12 ust. 1 pkt 2b ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym). Pułapka dotyczy byłych pracowników.
Programista traci prawo do ryczałtu, jeśli świadczy usługi byłemu lub obecnemu pracodawcy, odpowiadające temu, co robił na etacie w poprzednim albo bieżącym roku (art. 8 ust. 2 ustawy o ryczałcie). Od dnia takiego przychodu do końca roku płaci podatek na zasadach ogólnych.
Umowa o dzieło dla programisty: kiedy ma sens?
Umowa o dzieło zobowiązuje do wykonania oznaczonego dzieła (art. 627 KC). Dla programisty pasuje przy zamkniętym, sprawdzalnym rezultacie: konkretny moduł, integracja, migracja z kryteriami odbioru. Ciągłe programowanie w zespole klienta to świadczenie usług.
Obowiązki formalne:
- Zgłoszenie do ZUS. Każdą umowę o dzieło z osobą, która nie jest twoim pracownikiem, zgłaszasz w terminie 7 dni od zawarcia umowy (art. 36 ust. 17 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
- Własny pracownik. Osoba, która ma z tobą umowę o pracę i dodatkowo umowę o dzieło, jest dla ubezpieczeń traktowana jak pracownik także z tej drugiej umowy (art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
- Prawa autorskie. Tak samo jak przy B2B: pisemne przeniesienie z polami eksploatacji (art. 53).
Jak sprawdzić umowy B2B, które już masz?
- Zbierz wszystkie umowy z programistami, także byłymi.
- Przy każdej sprawdź: czy przenosi prawa, czy wymienia pola eksploatacji, czy obejmuje prawa zależne, czy jest podpisana własnoręcznie albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 78 i 78¹ KC).
- Sprawdź też praktykę współpracy według tabeli wyżej.
- Braki w prawach uzupełnij aneksem albo osobną umową przeniesienia dla już napisanego kodu.
- Przypadki z cechami etatu omów z prawnikiem, póki trwa okres z art. 16 nowelizacji.
Dokładny opis braków w łańcuchu praw jest na stronie kto jest właścicielem kodu. Kod, do którego firma ma kompletne przeniesienia, możesz licencjonować i sprzedawać. Ile jest wart, sprawdzisz na stronie ile jest wart kod źródłowy.